August 29, 2021

Toshkent haqida ikkita fikr

May-iyun oylarida asosan Amerikada yashaydigan ikkita hamkasbimiz (Apurva va Mayk) Toshkentda biz bilan ishladi. Yaqinda ulardan Toshkent haqida qisqa fikrlarini so╩╗radim. Quyida ikkalasining ham javobini keltiraman.

Apurva

3 yoshida oilasi Hindistondan Amerikaga ko╩╗chib ketishgan va shundan beri asosan Amerikada yashaydi. 2-3 yilda bir marta Hindistonga borib turadi. Adashmasam, ingliz tilidan tashqari Hindistondagi 780 ta tildan birida ham gaplashadi.

Ijobiy

  1. Menga hamma bir-biriga ishonishi juda yoqdi: ixtiyoriy odamning mashinasiga chiqib ketish mumkin. Xuddi hamma taksi haydovchisiga o╩╗xshaydi.
  2. Toshkent juda toza. Menimcha, Hindiston bilan solishtirganda. Chunki Kanzas-Sity Toshkentdan ancha toza.
  3. Men o╩╗zimni xavfda his qilmadim. Hatto tunda sayr qilganimda ham.
  4. Odamlari juda yaxshi.
  5. Ko╩╗p joyga piyoda borsa bo╩╗ladi.

Salbiy

Vegetariancha ovqatni topish juda qiyin!

Mayk

Amerikada tug╩╗ilib o╩╗sgan. Ingliz tilida gaplashadi faqat (sal ispan tilini biladi, menimcha). 1-2 Yevropa davlatlari va Dominikan Respublikasida bo╩╗lgan.

Ijobiy

  1. Ommaviy transport. Yo╩╗ldagi deyarli hamma mashina ÔÇö taksi va bundan tashqari, ajoyib metrosi bor.
  2. Taomlarning xilma-xilligi. Men hamma joyda yevropacha ovqat yeyishim mumkin va bu o╩╗zimni xuddi Amerikadagidek his qildim.
  3. Boshqa rivojlanayotgan davlatlardan farqli ravishda, menga narsasini sotmoqchi bo╩╗ladigan sotuvchilar tomonidan ta╩╝qib qilinmadim. Balki, men chet ellikka o╩╗xshab ko╩╗rinmagandirman ­čÖé (rusga o╩╗xshab ketishini aytib hazillashyapti)
  4. Shaharda daraxtlar juda ko╩╗p.

Salbiy

  1. Aeroport chet elliklarga mo╩╗ljallanmagan. Yana men ko╩╗p narsalarni tushunishga qiynaldim, chunki, Ingliz yoki Ispan tilidagi yozuvlar kam.
  2. AQSh fuqarolari uchun vizasiz sayohat qilish imkoniyati yo╩╗q.
  3. Ro╩╗yxatdan o╩╗tish (propiska) byurokratiyasi juda kulgili (ridicilous) va murakkab.
  4. O╩╗zbek yoki rus tilini bilmaydiganlar uchun shaharni aylanib chiqish qiyin.

Xullas

Yuqoridagi fikrlar hokimiyat yoki davlat xodimlari tomonidan sotvolingan xulosamas. O╩╗zbekistonga nisbatan ancha rivojlangan davlatda yashaydigan oddiy odamlarning fikrlari. To╩╗g╩╗ri, ular bu yerda yillab yashamagan va yashash uchun kurashmagan, lekin ba╩╝zida boshqa odamlardan shahar haqidagi fikrlarni ko╩╗rganda Toshkent unchalik ham yomon shaharmasligini his qilasan.

Shaharning ijobiy tomonlarini saqlab qolib, bundan-da yaxshilash lozimligi haqida o╩╗ylaysan. Va salbiy tomonlarini esa kamaytirib borishni vazifadek ko╩╗rasan.

Men quyidagilarga e╩╝tibor berish lozim, deb o╩╗ylayman:

  1. Taksilarning ko╩╗pligi va ularning xavfsizligi yaxshi. Bular duch kelmagan, aeroportda turib turistlarni ÔÇťkiydiradiganÔÇŁ taksistlarni ham yo╩╗qotsak.
  2. Piyoda yuradigan odamlar uchun yaxshi trotuarlar qilsak: faqat asfaltmas, mashinalar turmaydigan, qulay. Va yo╩╗llarni kesib o╩╗tishdagi xavfni kamaytirish lozim.
  3. Shaharda daraxtlarni saqlab qolish va ularni yanada ko╩╗paytirish.
  4. Aeroportning dizaynini chet elliklar uchun moslashtirish lozim. Rostdan ham, xalqaro aeroportlarning asosiy ko╩╗zlangan auditoriyasi (target audience) ÔÇö turistlar. Biz o╩╗zimizning (axmoqona, oq, panjara bilan o╩╗ralgan) dizaynimizni tiqishtirishimiz zarar keltiradi xolos. Shunchaki chet el tajribasidan o╩╗rnak olsak bo╩╗ladi.
  5. Propiska ÔÇö og╩╗riqli muammo. Ham achinarli, ham odamlarni tahqirlaydigan bunaqa tajriba haligacha yashab kelayotgani meni hayron qoldiradi. Yoki hayron qoldirmaydi: O╩╗zbekiston xalqi bir necha yuz yildan beri odamlarni o╩╗ylaydigan davlatchilikka ega bo╩╗lolgani yo╩╗q.
  6. Ingliz tilini biladigan odamlar (hatto tub aholi ham) ko╩╗payishi kerak. Xuddi Singapurdagidek ixtiyoriy odamga ingliz tilida ham murojaat qila olish ÔÇö ajoyib.

20-iyul 2019